De duurste vergissing bij een tweedehands biljarttafel

Als je een tweedehands biljarttafel gaat bekijken, kijk je waarschijnlijk eerst naar het meubel. Naar het hout, de poten, of hij mooi staat. Dat is begrijpelijk, want dat is wat je ziet. Maar het is niet waar de beslissing valt.

De beslissing valt onder het laken.

Het speelblad is verreweg het belangrijkste onderdeel van een biljarttafel, en het is meteen ook het duurste om te vervangen. Bij een tweedehandstafel kost een nieuw blad je al gauw méér dan wat je voor de hele tafel betaald hebt. Een mooi meubel met een slecht blad is dus geen koopje — dat is een probleem met een fineerlaagje.

Het eerste wat ik doe als ik bij een tafel sta, is voelen en kloppen. Is het leisteen, of is het plaatmateriaal? Bij oudere modellen kom je soms een andere harde natuursteen tegen, en dat is prima. Maar staat er hout of MDF onder dat laken, dan is tweedehands kopen zelden zinvol: nieuw is dat spul al goedkoop, het is bijna altijd al wat doorgezakt of kromgetrokken door vocht en de spanning van het laken, en het dempt trillingen nauwelijks. Speelbaar voor puur plezier, maar niet voor wie serieus wil spelen.

Dat hangt af van het spel. Een pooltafel in cafémodel, met de balreturn eronder, heeft meestal zo'n 2 cm steen; wedstrijdmodellen 2,5 cm of dikker. Bij snooker is 4 cm het minimum, en bij carambole ook. Golfbiljart zit op 2 cm of op 4 à 5 cm — en juist bij die dunne variant loont het om ook de maat na te meten, want die tafels hebben lang niet altijd de wedstrijdmaat. Speel je in club, dan oefen je op zo'n tafel niet op wat je in competitie tegenkomt.

Vraag ook uit hoeveel delen het blad bestaat. Meerdere delen is geen gebrek, integendeel: één groot blad uit één stuk zakt makkelijker door onder zijn eigen gewicht en is nauwelijks te verplaatsen. De vuistregel die ik aanhoud: een cafémodel met 2 cm-steen heeft één deel, een 9 ft pooltafel of snooker drie, een 12 ft snookertafel vijf, golfbiljart één en carambole drie.

Twee dingen worden bijna altijd verkeerd ingeschat.

Het eerste zijn de banden. Mensen zoeken naar barstjes of verkruimeld rubber, maar dat kan je helemaal niet zien: er ligt laken overheen. Wat je wél kan doen is met je duim in de band duwen. Voelt het hard aan, of is het juist heel zacht en komt het traag terug in vorm, dan zijn ze op. En de beste test blijft gewoon spelen: vraag of je een paar ballen mag stoten en kijk hoe ze van de band terugkomen. Dat vertelt je meer dan eender welke inspectie. Versleten banden zijn trouwens geen reden om af te haken — dat is op te lossen. Reken de kost alleen wel mee in wat je biedt.

Het tweede is het gewicht. Bij een 9 ft-pooltafel bestaat het blad meestal uit drie stenen van elk zo'n 90 à 105 kg. Samen dus 275 tot 315 kg, en dan telt het onderstel nog niet mee. Een volledige 12 ft snookertafel weegt ongeveer 1.300 kg inclusief meubel. Moet die tafel naar een verdieping en is er geen lift of kraan, dan is dat iets om vóór de aankoop uit te zoeken, niet erna.

Kleine ronde gaatjes in het hout, soms met wat fijn boormeel eronder. Vervelend, maar behandelbaar. Het drukt wel de waarde en het kan extra werk geven bij de plaatsing, dus verreken het in je bod. Maar is dit écht de tafel die je wil, laat je er dan niet door tegenhouden.

Datzelfde geldt voor bierviltjes onder de poten. Bij een snookertafel is dat volstrekt normaal en zegt het niets over de kwaliteit. Bij andere tafels, die meestal stelvoetjes hebben, kan het wél wijzen op een gebroken of ontbrekende poot.

Dit zijn de dingen die ik zelf nakijk, in de volgorde waarin ik het doe. Omdat je dat ter plaatse niet allemaal wil onthouden, heb ik het samengevat op twee bladen die je kan afdrukken en meenemen — met achteraan alle maten, de ruimte die je nodig hebt om te kunnen stoten, en de gewichten per type tafel.

En twijfel je over een tafel die je gezien hebt? Stuur me gerust een paar foto's en het merk. Ken ik het model, dan weet ik meestal meteen of het de moeite is. Dat kost je niets, en het scheelt je mogelijk een dure vergissing.